Kloonbedrijven: als oplichters echte banken en brokers nadoen
Bij een kloonbedrijf-oplichting gebruiken criminelen de naam, het vergunningsnummer, het adres en de huisstijl van een echt erkend bedrijf, maar met hun eigen website, telefoonnummer en bankrekening. De registervermelding is echt, maar het bedrijf waarmee je zaken doet niet.
Rode vlaggen
- De bedrijfsnaam en het vergunningsnummer komen overeen met een echt bedrijf in het register, maar het websiteadres, e-mailadres of telefoonnummer komt niet overeen met de registervermelding.
- Het e-mailadres gebruikt een gratis dienst of een domein dat een tikje afwijkt van het echte domein van het bedrijf.
- Je wordt gevraagd te betalen naar een bankrekening in een ander land of op naam van een ander bedrijf.
- Het product is een obligatie, een rekening met vaste rente of een belegging met een rente boven de markt, maar slechts enkele dagen aangeboden.
- Het contact was onverwacht: een telefoontje, brief of e-mail die zegt dat je bent geselecteerd.
- De documenten hebben het juiste logo maar slechte taal, vreemde data of ongebruikelijke voorwaarden.
- Ze dringen aan snel te handelen en het aanbod geheim te houden.
- Het telefoonnummer is niet het nummer op de officiële website van het echte bedrijf.
- Documenten dragen de handtekening van een echte bestuurder, maar die bestuurder blijkt bij controle niet bij het bedrijf te bestaan.
Zo werkt het stap voor stap
De oplichter vindt een echt bedrijf dat door een toezichthouder is erkend. Hij kopieert naam, registratienummer, adres en logo van het bedrijf en bouwt een identiek ogende website. Hij kan een domein kopen dat één letter of de extensie afwijkt. Als je in het register van de toezichthouder zoekt, vind je het echte bedrijf met een groen vinkje, en dat laat je denken dat het aanbod veilig is.
Het contact verloopt via koude telefoontjes, e-mails, advertenties, vergelijkingssites of sociale media. Het product is vaak een obligatie met vaste rente, een spaarrekening, een pensioenoverdracht, een aandelenaanbieding of een cryptoprogramma met een rente boven de markt. Je krijgt brochures en een aanvraagformulier. Je hoort dat je het geld per overboeking moet sturen naar een rekening die je geen reden hebt te controleren. Het echte bedrijf ontvangt het nooit.
Toezichthouders waarschuwen al jaren voor kloonbedrijven. De FCA vermeldt kloonbedrijven op haar waarschuwingslijst en zegt dat mensen altijd de contactgegevens uit het Financial Services Register moeten gebruiken om te controleren. De Spaanse CNMV waarschuwt vaak voor entiteiten die erkende bedrijven nadoen en publiceert de echte contactgegevens van de gekloonde bedrijven. In Nederland waarschuwt de AFM regelmatig voor bedrijven die zich voordoen als erkende partijen.
Verwante trucs
Kloonbedrijven zijn verwant aan andere oplichting met identiteitsmisbruik:
- Valse bankmedewerkers: een beller zegt dat je bank fraude heeft ontdekt en dat je geld naar een veilige rekening moet verplaatsen. Een echte bank vraagt dat nooit. Dit heet in Nederland bankhelpdeskfraude.
- Vals bericht van toezichthouder of politie: iemand zegt dat je bent geselecteerd voor een terugbetaling en vraagt kosten.
- Vervalste nummers en e-mails: een telefoontje of e-mail lijkt van het nummer of domein van het echte bedrijf te komen. Nummerweergave kan worden vervalst.
- Valse socialemedia-accounts: een kopie van de pagina van het echte bedrijf die je een privébericht stuurt.
- Valse adviseurssites: een kopie van het profiel van een vertrouwde adviseur in een zakelijk netwerk.
Waarom het werkt
De meeste mensen controleren een bedrijf in een register en stoppen als ze het vinden. Oplichters maken gebruik van deze gewoonte. Het probleem is dat het register de gegevens van het echte bedrijf toont, maar jij de contactgegevens moet vergelijken van de persoon met wie je zaken doet. Veel slachtoffers doen die laatste stap nooit.
UK Finance meldt dat beleggingsfraude in 2025 221,5 miljoen pond aan verlies veroorzaakte, 40 procent meer, en dat ongeveer 66 procent van de authorised-push-payment-fraude online begon. Kloonbedrijf-oplichting maakt daar deel van uit.
Zo controleer je een bedrijf goed
Volg deze stappen elke keer:
- Gebruik geen telefoonnummer, e-mail of link die het bedrijf je gaf. Open zelf het register van de toezichthouder.
- Zoek het bedrijf en kopieer de officiële website, telefoon en het adres uit de registervermelding.
- Bel het bedrijf op dat officiële nummer en vraag of het aanbod, het product en de persoon echt zijn.
- Vergelijk het domein van de website en het e-mailadres van de afzender letter voor letter.
- Controleer de begunstigde van de bankoverboeking. Dat moet de naam van het bedrijf zijn en de rekening moet in een land staan waar het bedrijf werkt. Twijfel je, vraag het bedrijf dan telefonisch.
- Controleer de waarschuwingslijst van de toezichthouder en IOSCO I-SCAN op kloonwaarschuwingen.
- Controleer het product zelf. Een gegarandeerde hoge rente is een waarschuwing, ook als het bedrijf echt is.
- Vraag een persoon die je vertrouwt en wacht 48 uur voordat je een groot bedrag overmaakt.
Wat je doet als het jou is overkomen
Bel meteen je bank en vraag de betaling terug te halen. Snelheid telt. Veel landen hebben regels voor authorised-push-payment-fraude die je een terugbetaling kunnen opleveren, bijvoorbeeld de Britse terugbetalingsregels voor betalingen via Faster Payments en CHAPS. Meld het bij het echte bedrijf dat is gekloond. Het kan anderen waarschuwen en vragen de website offline te halen.
Meld het bij de politie en je financiële toezichthouder. Bewaar de brochure, e-mails, telefoonnummers en het betalingsbewijs. Wijzig wachtwoorden als je persoonsgegevens hebt gedeeld en houd je kredietdossier in de gaten. Reageer niet op recovery-aanbiedingen.
Veelgestelde vragen
Het bedrijf staat in het register van de toezichthouder. Is het veilig?
Het echte bedrijf staat in het register. Oplichters gebruiken zijn naam. Controleer of de website, telefoon, e-mail en bankrekening die uit de registervermelding zijn.
Wat is een veilige rekening?
Zoiets bestaat niet. Als iemand die zegt van je bank, de politie of een toezichthouder te zijn je zegt geld naar een veilige rekening te verplaatsen, is het oplichting.
Hoe meld ik een kloonbedrijf?
Meld het bij de toezichthouder van het land van het echte bedrijf, bij de politie en bij het echte bedrijf zelf. Veel toezichthouders hebben een online formulier.
Kan nummerweergave worden vervalst?
Ja. Vertrouw het nummer op je scherm niet. Hang op en bel het nummer van de officiële website of van de achterkant van je pas.
Kan ik mijn geld van mijn bank terugkrijgen?
Sommige landen hebben terugbetalingsregels voor betalingsfraude, en een snel telefoontje kan de bank in staat stellen het geld terug te halen. Neem meteen contact op met je bank en vraag naar terugbetaling.
Controleer een website
Waar je kunt melden
Bronnen
FCA: Clone firms and warning list · CNMV: Alerts about unauthorised firms and clone firms · UK Finance Annual Fraud Report · IOSCO I-SCAN