← Lừa đảo đầu tư và tiền ảo: cách nhận biết và việc cần làm

Ứng dụng giao dịch giả và ứng dụng nhái

Kẻ lừa đảo dùng các ứng dụng trông giống ứng dụng giao dịch hoặc ví thật. Ứng dụng hiển thị giá, biểu đồ và lãi, nhưng chỉ là lớp vỏ cho một cơ sở dữ liệu. Một số ứng dụng còn đánh cắp mật khẩu hoặc cụm từ khôi phục.

Dấu hiệu nguy hiểm: nếu bất kỳ ai bắt bạn trả phí, thuế hoặc tiền đặt cọc để rút tiền của chính bạn, đó là lừa đảo. Hãy ngừng chuyển tiền.

Dấu hiệu cảnh báo

  • Bạn được bảo cài ứng dụng từ một link trong chat, email hoặc SMS, không phải từ kho ứng dụng chính thức.
  • Ứng dụng được cài qua chương trình thử nghiệm, hồ sơ cấu hình, chứng chỉ nhà phát triển hoặc tệp APK.
  • Ứng dụng dùng logo và tên của một công ty thật, nhưng tên nhà phát triển hoặc thông tin liên hệ khác.
  • Ứng dụng có rất ít đánh giá, hoặc nhiều đánh giá tích cực viết trong cùng những ngày, và ít đánh giá có chi tiết.
  • Nó xin các quyền mà ứng dụng giao dịch không cần, như đọc SMS, quyền trợ năng hoặc toàn quyền điều khiển thiết bị.
  • Tiền nạp đi vào một địa chỉ ví hoặc tài khoản ngân hàng thay đổi, hoặc của một cá nhân.
  • Ứng dụng hoặc trang web biến mất hoặc ngừng hoạt động sau khi bạn đòi rút tiền.
  • Ứng dụng xin cụm từ khôi phục hoặc khóa riêng của bạn.
  • Ứng dụng được một người bạn quen trên mạng giới thiệu.

Cách hoạt động từng bước

Kẻ lừa đảo đưa bạn link tải ứng dụng giao dịch. Trên iPhone, chúng thường dùng cách né App Store, như chương trình cài thử hoặc chứng chỉ doanh nghiệp. Trên Android, chúng dùng tệp APK hoặc ứng dụng từ một kho nhỏ. Đôi khi một trang ứng dụng thật xuất hiện vài ngày, cho đến khi kho gỡ xuống.

Bạn mở ứng dụng, tạo tài khoản và nạp tiền. Ứng dụng hiển thị số dư tăng. Biểu đồ do ứng dụng tạo ra, không phải từ thị trường thật. Hỗ trợ khách hàng nằm trong khung chat của ứng dụng. Khi bạn thử rút, hỗ trợ đòi phí hoặc nói tài khoản bị đóng băng. Ứng dụng có thể ngừng chạy hoặc bị gỡ khỏi điện thoại bạn.

Một số ứng dụng không chỉ là đầu tư giả. Chúng là phần mềm gián điệp đọc tin nhắn của bạn để lấy mã dùng một lần, hoặc xin quyền truy cập màn hình. Một số ứng dụng ví nhái xin cụm từ khôi phục của bạn rồi rút sạch ví thật của bạn.

Các loại ứng dụng giả và nhái

Đây là các dạng chính:

  • Ứng dụng sàn hoặc môi giới giả: thương hiệu mới không có lịch sử, chỉ làm vỏ nhận tiền nạp.
  • Bản nhái của ứng dụng thật: cùng logo và tên với ngân hàng, môi giới hoặc sàn thật, nhưng do nhà phát triển khác làm hoặc cài ngoài kho ứng dụng.
  • Ứng dụng ví giả: bảo bạn nhập hoặc nhập khẩu cụm từ khôi phục. Ai có cụm từ đó là kiểm soát ví.
  • Ứng dụng hỗ trợ giả: ứng dụng điều khiển từ xa mà nhân viên hỗ trợ giả bảo bạn cài để giúp bạn rút tiền.
  • Ứng dụng vay hoặc kiếm tiền: hứa lãi cao trên khoản nạp hoặc nhiệm vụ, và đòi nạp thêm để rút.
  • Bản cập nhật giả: tin nhắn nói sàn của bạn cần cập nhật gấp và gửi một link.

Vì sao chiêu này hiệu quả

Một ứng dụng trên điện thoại cảm giác nghiêm túc hơn trang web, và danh sách tính năng dài khiến nó trông thật. Nhiều người không biết rằng một ứng dụng chạy mượt có thể được làm trong vài ngày từ một mẫu có sẵn. Việc kiểm duyệt của kho ứng dụng cũng không hoàn hảo, và một số ứng dụng giả qua mặt được trong thời gian ngắn.

SEC, CFTC và các cơ quan quản lý khác của Mỹ cảnh báo rằng kẻ lừa đảo tạo nền tảng và ứng dụng giao dịch giả trong các vụ lừa đảo đầu tư qua quan hệ, và hiển thị dữ liệu giả khiến thua lỗ trông như có lãi. SEC đã khởi kiện các đối tượng vận hành nền tảng giao dịch tiền ảo giả dùng trong những vụ lừa đảo như vậy.

Cách kiểm tra một ứng dụng

Làm các bước này trước khi nạp tiền và trước khi nhập bất kỳ dữ liệu cá nhân nào:

  • Chỉ cài ứng dụng từ App Store hoặc Google Play chính thức, và mở website thật của sàn môi giới hay sàn giao dịch bằng cách tự gõ địa chỉ.
  • So tên nhà phát triển với website chính thức của công ty và danh sách của cơ quan quản lý.
  • Không cài bản thử nghiệm, hồ sơ hoặc tệp mà ai đó gửi trong chat. Công ty thật không yêu cầu điều này với khách hàng cá nhân.
  • Đọc đánh giá xếp theo mới nhất và theo điểm thấp nhất. Tìm các từ như rút tiền, thuế và đóng băng.
  • Kiểm tra các quyền. Ứng dụng giao dịch không cần đọc SMS hoặc điều khiển màn hình của bạn.
  • Không bao giờ nhập cụm từ khôi phục vào ứng dụng không do nhà phát triển chính thức của ví làm ra. Ví thật cho bạn xem cụm từ lúc thiết lập và không bao giờ bảo bạn chia sẻ.
  • Thử rút nhỏ sớm. Đừng nạp thêm cho đến khi rút được.

Việc cần làm nếu bạn là nạn nhân

Ngừng nạp tiền. Chụp màn hình ứng dụng, cuộc chat và thông tin thanh toán. Sau đó gỡ ứng dụng. Nếu bạn đã đưa cụm từ khôi phục hoặc khóa riêng, hãy tạo ví mới trên thiết bị sạch và chuyển tiền ra ngay, trước khi kẻ lừa đảo làm vậy. Đổi mật khẩu email, ngân hàng và tài khoản sàn từ thiết bị sạch. Gỡ mọi ứng dụng điều khiển từ xa hoặc hồ sơ lạ trong phần cài đặt điện thoại. Chạy quét bảo mật.

Nếu bạn đã cài một hồ sơ hoặc chứng chỉ, hãy xóa trong Cài đặt. Liên hệ ngân hàng nếu ứng dụng có quyền vào các ứng dụng ngân hàng hoặc mã SMS. Báo ứng dụng cho kho ứng dụng, công an và cơ quan quản lý của bạn. Ở Việt Nam, trình báo công an. Ở Mỹ, dùng ic3.gov. Ở Anh, dùng Report Fraud.

Cách tự bảo vệ

Đừng tin một ứng dụng chỉ vì trông chuyên nghiệp. Dùng kho ứng dụng chính thức, website chính thức của công ty và danh sách của cơ quan quản lý. Cập nhật điện thoại, và dùng xác thực hai lớp bằng ứng dụng xác thực. Lưu tiền ảo trong ví mà bạn kiểm soát và không bao giờ chia sẻ cụm từ khôi phục. Nếu ai đó bạn quen trên mạng bảo bạn cài một ứng dụng đầu tư, hãy coi đó là lừa đảo.

Những câu hỏi thường gặp

Ứng dụng trên App Store hoặc Google Play có luôn an toàn không?

Không. Kiểm duyệt của kho ứng dụng giảm rủi ro nhưng ứng dụng giả vẫn xuất hiện trong vài ngày hoặc vài tuần. Kiểm tra nhà phát triển, đánh giá và danh sách của cơ quan quản lý.

Ứng dụng cài ngoài (sideload) là gì?

Ứng dụng cài từ ngoài kho chính thức, ví dụ từ tệp APK hoặc link đặc biệt. Với đầu tư, đây là dấu hiệu nguy hiểm lớn.

Tôi đã nhập cụm từ khôi phục vào ứng dụng giả. Giờ làm sao?

Tạo ví mới với cụm từ mới trên thiết bị sạch và chuyển hết tài sản ngay. Ví cũ không thể an toàn trở lại.

Điểm đánh giá tốt có nghĩa là ứng dụng thật không?

Không. Ứng dụng lừa đảo mua hoặc tự viết đánh giá. Đọc đánh giá mới và điểm thấp và kiểm tra danh sách của cơ quan quản lý.

Làm sao biết điện thoại tôi có ứng dụng hỗ trợ giả?

Tìm các ứng dụng điều khiển từ xa hoặc chia sẻ màn hình mà bạn không chủ động cài, và kiểm tra hồ sơ cấu hình trong cài đặt. Gỡ chúng và đổi mật khẩu.

Kiểm tra một trang web

Báo ở đâu

    Nguồn

    SEC Investor.gov: Crypto scams · CFTC Relationship Investment Scams alert · FTC Consumer Alerts: cryptocurrency investment scams · California DFPI Crypto Scam Tracker · FBI IC3 Annual Internet Crime Reports

    Các lừa đảo khác